มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครพนม ได้ก่อตั้งขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2539 ภายใต้การบริหารงานของ อธิการบดีรังสรรค์ แสงสุข ที่ได้เห็นความสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 ดังนั้นจึงมีความคิดในการจะขยายโอกาสทางด้านการศึกษาไปสู่ส่วนภูมิภาคและพื้นที่ชนบทที่ห่างไกล เพื่อเป็นการสร้างความเสมอภาคและเท่าเทียมทางการศึกษาของประชาชน

     ดังนั้น ในวโรกาสอันเป็นมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงครองราชสมบัติ ครบรอบ 50 ปี ในปี พ.ศ.2539 มหาวิทยาลัยจึงถือเอาการจัดตั้งสาขาวิทยบริการฯ ส่วนภูมิภาค นี้ น้อมเกล้าถวายเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมเทิดพระเกียรติ ร่วมเฉลิมฉลองในปีกาญจนาภิเษกพร้อม ๆ กับประชาชนชาวไทยทั่วประเทศ อีกทั้งสอดคล้องกับพระราชปณิธานและพระราชจริยวัตรของพระองค์ที่ทรงมุ่งมั่นที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกหมู่เหล่าให้ดีขึ้นและมีความยั่งยืน การจัดตั้งสาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติส่วนภูมิภาค แห่งนี้ สำเร็จได้ด้วยความช่วยเหลือจากคณะบุคคลหลายฝ่าย เช่น นายอรรถสิทธิ์ ทรัพยสิทธิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครพนม ได้จัดหางบประมาณเริ่มต้นและด้วยความร่วมมือร่วมใจของทุกฝ่ายทั้งภาครัฐและภาคเอกชนในท้องถิ่น มหาวิทยาลัยรามคำแหงสาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครพนม จึงได้ก่อตั้งขึ้นเป็นผลสำเร็จ โดยมีปณิธานที่จะเป็นมหาวิทยาลัยเพื่อปวงชนที่มุ่งขยายโอกาสและสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาให้กับประชาชนในท้องถิ่น โดยได้จัดพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารเรียนหลังแรก เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2540 มีพื้นที่ประมาณ 600 ไร่ ตั้งอยู่เลขที่ 109 หมู่ที่ 12 บ้านดานสาวคอย ตำบลนาแก อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม โดยได้รับความร่วมมือจากหลายฝ่าย ในการจัดหางบประมาณค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างอาคารเรียน และจัดซื้อครุภัณฑ์ เพื่อมอบให้กับมหาวิทยาลัยรามคำแหง เช่น พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น นายเสริมศักดิ์ พงษ์พานิช ผู้ว่าราชการจังหวัดขณะนั้น และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครพนมจัดหางบประมาณสนับสนุน ต่อมา มหาวิทยาลัยได้อนุมัติงบประมาณสมทบ เพื่อปรับปรุงอาคารสถานที่ ระบบประปา ระบบไฟฟ้า และได้ประสานขอความร่วมมือจาก หน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 22 อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม ในการปรับปรุงพื้นที่และก่อสร้างถนนภายใน

ระดับปริญญาตรี เปิดสอนทั้งหมด 3 คณะ และ เรียนแบบสะสมหน่วยกิต ได้แก่

1. คณะนิติศาสตร์ สาขาวิชานิติศาสตร์
2. คณะรัฐศาสตร์ สาขาวิชาบริหารรัฐกิจ
3. คณะบริหารธุรกิจ สาขาบริหารธุรกิจ
4. เรียนแบบสะสมหน่วยกิต (Pre-Degree)

การเรียนการสอนของสาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครพนม มหาวิทยาลัยรามคำแหงในส่วนกลางได้จัดให้มีการเรียนการสอนทางไกลโดยใช้เทคโนโลยีถ่ายทอดสัญญาณผ่านระบบใยแก้วนำแสง ในระหว่าง วันจันทร์ – วันศุกร์ สำหรับในวันเสาร์และวันอาทิตย์ มหาวิทยาลัยยังได้จัดอาจารย์ประจำกระบวนวิชาต่างๆ ที่เปิดสอน เดินทางมาบรรยายสรุป ณ สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครพนม ตามตารางเวลาที่กำหนด เพื่อให้นักศึกษาได้มีโอกาสรับความรู้และพบอาจารย์ผู้สอนโดยตรง สำหรับสถานที่สอบใช้สถานที่สอบ ณ โรงเรียนนาแกสามัคคีวิทยา อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม โดยมีบุคลากรของโรงเรียนเป็นกรรมการคุมสอบตามเกณฑ์ของมหาวิทยาลัย

ระดับปริญญาโท มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครพนม ได้จัดการเรียนการสอนระดับปริญญาโท(ภาคพิเศษ)โดยใช้เทคโนโลยีถ่ายทอดสัญญาณผ่านใยแก้วนำแสง โดยใช้ระบบ Video Conference โดยให้แต่ละสาขาวิทยบริการในเครือข่ายสามารถสลับกันเป็นแม่ข่ายและสามารถสื่อสารถ่ายทอดกันได้โดยตรงกับอาจารย์ผู้สอนในลักษณะของการสื่อสารสองทาง โดยมีสาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ ที่อยู่ในเครือข่ายเดียวกันคือ สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครพนม สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดแพร่ สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดลพบุรี และสาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดตรัง นอกจากนั้นยังได้มีการเปิดสอนโครงการพิเศษซึ่งเป็นการบรรยายสดในห้องเรียน โดยมีคณาจารย์จากส่วนกลางมาทำการบรรยายในตารางเวลาที่กำหนด ในปีการศึกษา 2550 คณะที่เปิดสอนในระดับปริญญาโท มีเปิดสอนทั้งหมด 4 คณะ 4 สาขาวิชาได้แก่

1. คณะบริหารธุรกิจ สาขาบริหารธุรกิจ
2. คณะรัฐศาสตร์ สาขาวิชารัฐศาสตร์
3. คณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา
4. คณะนิติศาสตร์ สาขานิติศาสตร์

เว็บไซต์  www.phanom.ru.ac.th